Lo País
  cont@ct plan dau síte OC FR
Get Firefox ! Entau sir
compatible




1999... ...2006
la Comuna de Chaisson

 Qu'es la mia Comuna, plaçada entre Lemòtges e lo lac de Vassivièr, en montanha lemosina. S'i pòt auvir parlar en Occitan, Englès, Neerlandès e daus còps que i a : Francès.

 La es compausada d'un borg màger e de tres vilatgons a l'entorn, Viala montès, Viala tela e lo mèu : La Taissuniera.
Chaisson vendriá dau nom dau prumièr (conegut) que i 'bitèt, "Cassius", tòrna a l'era gallo-romana. Qu'es colhonament "chas Cassius", ooof nos auriam pogut 'pelar "Sam suffit" !

 Chaisson avià sa chapèla já au segle XII, mas dependiá de la paròfia de Bujalèu. La paròfia vennguèt 'na Comuna e Chaisson ne foguèt destachada en 1905. Au mès de febrièr 2005, la comuna festejèt son centenari.

lo blason de la familha "de Cheyssou"
 
la mai vielha mapa de Chaisson
La mapa que faguèt lo Cassini (au sègle XVIII) que Chaisson e la Taissuniera i son já.
Los noms sons pas los d'aura, mas son já francisats.

 
Ligams
los trobaretz totjorn rechampats aquí.
 
De veire a Chaisson
Un gíte pels dròles que mos vesins los i fan permenar a chavau.
 
De veire a l'entorn de Chaisson
Bujaleu, País Monts & Baratges
L'ofici dau torisme de Bujalèu, de l'autre costat de Mòlda.
 
Lo Lemosin
Qula paja es un boiradis daus elements que vle mostrar dau pas. Destriarai aprp entre l'Istria, la Geugrafia, lo Minjar, l'Artesania eca... Comencei per rechampar quo que podia dire de memria, coma suvent en Occitnia, qui conta l'istria dau restachament au reiaume de Frana mai que pas l'istria dau pple, manca per la perioda dempuei lo segle XIX.

Crese qu'un portal sul Lemosin en Occitan demra quauqua-ren de bon far mas los stes en C de referenar son pas nombroses, qu'es qu que manca mai que mai.

Quelques repres historiques
  • Sm estats longtemps 'na possecion englesa, Richard the Lion heart fogut 'levat en lenga nstra, la parlava mai que pas l'Engls. I a quitaments d'escrichs sus que son en Occitan. Son pitit-filh Guilhm IX d'Aquitnia (e VII de Peitiers) sira lo prumir trobador de sinhar sos poemas. u tamben escrigut dins la varianta lemosina de la lenga d'c, mas de son temps i avi pus mas la cor que la parlava (tant coma lo Frans en Prussa au sgle XVII). Tots los biais se e ieu parlam pas parir, tant vaudri de comparar lo vstre Frans amb lo de Rabelais ben lo vstre Engls amb lo de Sheakspeare.


  • Quauques mites e tradicions
  • Lo Sant Patron de Lemtges se pela Sant Marau, la devisa ne'n es "Diu gard'la vila e Sanct Marau las gents". Qu'es pas per d'asard si me 'pele entau...
  • Se fai totjorn d'ostencions de las relicas daus Sant Patrons de las vilas. Dau cps un quartir a lo su prpi. Dins un pas de minjaires de curats !
  • I a d'enguerras pas gaire, se cresia bucop au poder daus sorcirs. Mon quite grand paire avia un don, las gents lo venian veire per se far garir los maus de pu.

  • Un vielh sector manufacturir de qualitat
  • Dempuei l'atge mejan se cueit daus emaus, los mai vielhs dau monde son gardats a Lemtges. Se veni querre los artisans chatz n'autres de pertot en Eurpa.
  • Jos Louis XIV, se descubre que la lavandiras de Vinhana usan dau Caolin per blanchir los lincus, sab-pas quin petaaire trapa lo mejan de ne'n far de la sietas brava e veiqu lanada l'aventura de la porcelana.
    Uei d'enguerras tot chap d'Estat si vu pas far pc se dut de reaubre sos convidats amb un servii de porcelana de Lemtges.
    Totun, e lo quite pasan lo pus paure, trapar mejan de far parrir, e n'autres la pendilham pas aprp lo mur !

  • Una cultura de luchas socialas
    lo grand
  • Lemtges es coneguda coma "la Roma dau socialisme" ; dins la cultura politica que i banhei qu fai bucop !
    En 1895 s'i fondt la prumira CGT, los obrirs de la porcelana e dau cur, assabentat pels maons de Lyon qu'encontrren daus canuts, farjren un moviment social importent, que pertochava truscant'aus paisans (de costuma mai conservatius).
  • En 1905 los obrirs de la fabrica Haviland organisan de blas protestas contra lo comportament abusiu daus garda-chorma que vigilavan las femnas. La situacion vira au "lock-out", que los patrons se volen pas far balhar de leissons, lo 17 d'abriu, alra que i a de barricadas dins los barris popularis, la garda charja las gents e tua lo Camille Vardelle, avia 17 ans.
  • En 1944, nos sm desliurats sols, sens l'ajuda daus aligats. Coma en Iogoslvia, amb 'na armada de partisans, menats per Georges Ginguoin, regent comuniste que devant l'appel dau de Gaulle e refust de s'alinhar sus la direccion estaliniana dau partit. Lo nazis lo fageren pagar a las gents d'Orador, quu nom vos dis solide quauqua-ren.
  • D'enguerras en decembre 1995 (coma en mai 1968) La bandira roja flotava sus los Benedictins !
  • Totjorn uei, la paraula "Resistna" a 'na valor pesuga per n'autres, un eisemple recent.
  • naut
     
    Las Lemosinas
    Montanha a vachas
     La paraula "Lemosina" vos dèut far pensar de 'na saloparià de gròssa veitura que pudis l'argent, si qu'es lo cas, podetz 'nar veire en quauqu'un luèc mai !

     Per contra, se vos agrada la bona bafrèia, sabetz solide qu'es una de las melhoras raças de charn dau mond, (benlèu la quita melhora !) Emmai las son bravas dins lor ròba rossa, dins mon país (en mai de las dròlas) son las vachas que son polidas.

     Si pensetz "vacha falorda", ESB e tot quò que seguis, avetz rason de vos far dau mashant sang. Qu'es 'rai que quò faguèt mau de veire daus tropèus d'entièrs abattut daus cas que sian contaminats. Lo biais que fogiuèt gerit lo risc se passèt dins lo gaspilhatge lo mai vergonhós. E las gents que ò faguèren ajèren pas la chausida, un còp qu'eran estat possats au productivisme, se ne'n podià pus tornar. Quò fai mau per la mangisca e quò fai mau per lo paísan.

     M'agrada melhor de poder minjar la charn dau buòu que viguei paissèr dins la prada au costat de ma maison, e quèu de 'quí suei prest de curar lo topin per chabar lo darrière bocin de tripa ò de mudèla, sens me peisonar, solide.

     Siria ben que totun, jucant' au pus paure poguèt minjar dau produches de qualitat, sanh, sens que quò sià monopolisat per de las gents que se sirven d'un label bio (ò sab-pas-qué mai) per far d'argent e reservar la qualitat a quilhs qu'an de l'argent.

     Quelas vachas, fan part de quò que viguei tras que poguei marchar, n'autres sèm banhats dins 'na societat de las vachas, coma dissèt Panazò, e m'agradan mai a paissèr dins la prada qu'a se batre dins l'arena !

     
    en Lemosin
    Sus las vias de Chamboliva
    Dins lo país de Comborn (19)
    Confolentès Occitan
    Dins lo Confolentès e lo Montberolès (16)
    Godonesc
    Legir los textes de JP Godonesc (24)

    www.enlimousin.com
    Lo folha-tèla dau conselh regionau
    www.correze.org

    www.correzeweb.com

    Lo Musèu Adrien Dubouché sus la porcelana tras los atges

    lo trabelh de l'IEO Lemosin

    Quò que se passa sus lo plan de Miuvachas

    Centre de la memòria d'Orador

    lo grand
    Per n'en saber mai sus lo Gingouin e la Resisténça en Lemosin
    davant naut aprèp